Хадатын аманд гарсан түймрийг унтраахаар алба хаагчид ажиллаж байна

Эх сурвалж: ikon.mn, 2022.05.03

Сүхбаатар дүүргийн 20 дугаар хороо Хадатын аманд шар өвс шатаж байгаа талаарх дуудлага өнөөдөр 15:00 цагт Нийслэлийн Онцгой байдлын газарт бүртгэгдсэн байна. Дуудлагын дагуу Гал түймэр унтраах, аврах 34 дүгээр ангийн бэлтгэл ээлжийн бүрэлдэхүүн очиход хөрсний шар өвс шатаж, цааш тархсан байжээ.

Тиймээс нэмэлтээр Аврах анги, Гал түймэр унтраах, аврах 10, 34, 74 дүгээр ангиас нийт 34 алба хаагч, найман автомашинтай, ногоон бүсийн хөдөлгөөнт эргүүлийн дөрвөн алба хаагч, нэг автомашинтай гал түймрийг унтраахаар ажиллаж байна.

Эх сурвалж: Нийслэлийн Онцгой байдлын газар

Гуравдугаар сарын 24-ний 16:00 цагт орон даяар гамшгийн аюулын дохио дуугарна

Эх сурвалж: ikon.mn, 2022.03.17

Гуравдугаар сарын 24-ний өдрийн 16:00 цагт орон даяар гамшгийн аюулын тухай зарлан мэдээллийн дохиогоор ажиллах дадлага сургуулилалтыг зохион байгуулна.

Газар хөдлөлт болон томоохон хэмжээний аюулт үзэгдэл, осол тохиолдоход хэрэгжүүлэх өрхийн төлөвлөгөөг гэр бүлээрээ хамтран боловсруулж гаргасан төлөвлөгөөгөө энэхүү дадлага сургуулийн үеэр туршиж тодотгох, өрх гэрийн бэлтгэл, бэлэн байдлыг дээшлүүлэх ач холбогдолтой юм.

Онцгой байдлын ерөнхий газрын Гамшгийн шуурхай удирдлага, зарлан мэдээллийн төвөөс улс орон даяар зарлан мэдээллийн дохиог 3 удаа дамжуулснаар иргэд нэгдсэн зохион байгуулалтад орж дадлага сургуульд оролцоно.

Эхний  дохио дуугарахад иргэн та “суу, нүүгд, хүлээ” гэсэн дүрмийг баримталж аль болох шил, цонхноос хол, бат бөх ширээн доогуур орж бие болон толгойгоо халхлан аюулгүй байдлаа хангаж түр хүлээнэ үү.

Хэрэв та гудамжинд явж байвал, гэрэлтүүлэг, цахилгааны тулгуур багана, өндөр барилга, байгууламж зэргээс холдож биеэ хамгаалан сууж түр хүлээнэ үү.

Тээврийн хэрэгслээр явж байгаа тохиолдолд замаас гарч, тээврийн хэрэгслийг унтрааж түр хүлээнэ үү.

Хоёр дахь дохио дуугарахад анги хамт олноороо байгаа бол толгойгоо халхлан яарч сандралгүй нэгийн цуваанд орж баруун гар талаа барьж, “гүйхгүй, эргэж буцахгүй, нэгнээ түлхэхгүй” гэсэн дүрмээ баримталж, байгаа газраасаа гарч, аюулгүй талбайд цугларна уу. Гарахдаа цахилгаан шат ашиглахгүй байхыг анхаарна уу.

 Гурав дахь дохио дуугарахад та өөрийн харьяаллын засаг захиргааны нэгж болон байгууллагынхаа холбогдох албан тушаалтанд бүртгүүлж, гэр бүлийн гишүүд, анги хамт олны мэдээллийг үнэн зөв тодорхой өгнө үү.

Гамшгийн аюулын тухай зарлан мэдээллийн дохиогоор ажиллах дадлага сургуульд идэвхтэй оролцохыг Онцгой байдлын ерөнхий газраас уриаллаа.

Богд ууланд гарсан түймэр татсан тамхиа унтраалгүй хаясантай холбоотой байж болзошгүй байна

Эх сурвалж: ikon.mn. 2022.03.15

Богд ууланд өнгөрсөн Баасан гарагт гарсан түймэр иргэд тамхиа бүрэн унтраагүйгээс үүдэлтэй байж болзошгүй талаар Цагдаагийн байгууллагаас мэдээллээ.

Тодруулбал, Цагдаагийн байгууллагын 102 тусгай дугаарын утсанд “Зайсан толгойн зүүн талд Богд ууланд улайгаад гал гараад байх шиг байна” гэх дуудлага гуравдугаар сарын 11-ний 19:47 цагт бүртгэгджээ. 

Үүний дагуу Хан-Уул дүүргийн Цагдаагийн нэгдүгээр хэлтсийн алба хаагчид шалгалтын ажиллагааг хийхэд Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хороо Энхжин хотхоны зүүн талын уулын орой хэсэгт гал гарч 1.8 га орчим газрын хуурай өвс шатсан байдалтай байсан.

Шалгалтын явцад гал тавьсан байж болзошгүй этгээдийг шуурхай эрэн сурвалжилж, 34 настай, эрэгтэй, Н.Э гэгчийг тогтоон, шалгаж байна.

Уг гал түймэр нь татаж байсан тамхиа унтраагаагүйн улмаас гарсан байж болзошгүй байгаа тул уг хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 24.7 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжтэй эсэхийг тогтоох зорилгоор мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж байгаа гэж ЦЕГ-аас мэдээллээ.

Авто засварын газарт гарсан галыг бүрэн унтраалаа

Эх сурвалж: gogo.mn, 2022.02.05

Сүхбаатар дүүргийн IX хорооны нутаг дэвсгэр Баянбүрдийн тойргийн зүүн талд зам дагуу байрлах авто засварын газарт өнөөдөр гал гарч, тэр хавьд битүү өтгөн хар утаа олгойдож байв.

Галын дуудлага НОБГ-т 13.30 цагийн орчимд иржээ. Дуудлагын дагуу Чингэлтэй дүүргийн гал түймэртэй тэмцэх 10 дугаар ангийн 1, 2 дугаар 20 орчим алба хаагч гурван автомашинтайгаар ажиллаж, галын тархалтыг зогсоожээ. Энэ талаар тус обьектэд ажилласан НОБГ-ын Гал түймэртэй тэмцэх хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн, Дэд хурандаа Ж.Алтанхуягаас тодрууллаа.

-Галыг унтраасан уу?

-15.00 цагийн байдлаар галыг бүрэн унтраагаад, харьяа Цагдаагийн хэсэгт хүлээлгэн өгөхөөр цагдаагийн бүрэлдэхүүнийг хүлээн байна.

-Тухайн авто засварын газар өнөөдөр ажиллаж байсан юм болов уу?

-Тэрийг мэдэхгүй байна. Гал командынхан ирж 20 гаруй минут ажиллаж, галыг бүрэн унтраалаа. Галын шалтгааныг шинжээчид шалган тогтооно гэв.  

Нэг иргэн галд өртөн амиа алджээ

Эх сурвалж: gogo.mn, 2022.02.04

Барилгад гал гарч нэг иргэн өртөн, амиа алджээ.

Тодруулбал, урьд шөнө буюу 2022.02.04-ний өдрийн 02:26 цагт ХУД-ийн 4-р хороонд байрлах барилгын дэлгүүрт гал гарч байна дуудлагаар есөн алба хаагч, хоёр автомашинтай гарч 02:34 цагт очиход “Андын зам констракшн” ХХК-ний баригдаж байгаа барилгын хашаанд байрлах 12х2 метрийн хэмжээтэй төмөр чингэлгийн дээвэр дээр 1,5х1,5 метрийн хэмжээтэй модон харуулын байр шатаж байсныг унтрааж ажилласан.

Уг галд иргэн Л 58 настай эрэгтэй өртөж нас баржээ.  Галын аюулгүй байдлыг хангаагүйн улмаас ялангуяа шөнө үүрийн цагаар гал гарч амь нас, эрүүл мэндээр хохирох өндөр эрсдэлтэй байгаа тул цахилгааны аюулгүй байдлыг бүрэн хангаж, асаасан арц хүж, зулыг хяналтгүй орхихгүй байхыг нийслэлийн Онцгой байдлын газраас онцгойлон сэрэмжлүүлж байна.

Эх сурвалж: ОБЕГ

НОБГ: Үнс нурам ил задгай асгасан зөрчил их илэрч байна

Эх сурвалж: gogo.mn, 2022.01.27

Нийслэлийн Онцгой байдлын газраас гал түймэр, угаарын хийн хордлогоос урьдчилан сэргийлэх нэгдсэн арга хэмжээг есөн дүүрэгт зохион байгуулж байна.

Энэ нь угаарын хийн хордлогоос урьдчилан сэргийлэх, галлагаанаас үүдэлтэй болзошгүй гал түймрийн аюул, хүүхдийг болзошгүй аюул ослоос хамгаалах мэдээлэл, сурталчилгааг иргэдэд хүргэх зорилготой юм.

Хяналт, шалгалтаар

цахилгааны холболт, ашиглалт, угсралтын аюулгүй байдал алдагдсан,

гэр хооронд, бусад объект хоорондын аюулгүйн зай хэмжээ зөрчигдсөн,

үнс нурам ил задгай асгасан, үнсний сав таггүй, пийшин зуух гэмтэлтэй, яндангийн хамгаалалт хийгдээгүй, залгаас буруу,

бага насны хүүхдийг гэртээ цоожилж орхидог,

шуурхай албаны автомашин очих боломжгүй мухар гудамж, өндөрлөг газар, өндөр хүчдэлийн шугаман дор буусан зэрэг зөрчил илэрсэн айл өрхөд аюулгүй байдлыг хангах талаар зөвлөмж, анхааруулга өгч ажиллаж байна.

Нэгдсэн арга хэмжээг дүүргийн Засаг даргын Тамгын газар, Цагдаагийн газар, хэлтэс, хороодын Засаг дарга, түүний ажлын алба, “Таван толгой түлш” ХХК, “Улаанбаатар цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК-ийн инженер, техникийн ажилтан нар хамтран зохион байгуулж буй юм.

Гал түймэртэй тэмцэх байгууллага үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна

Эх сурвалж: ikon.mn, 2022.01.13

Онцгой байдлын байгууллагын үндэс суурь болсон Монгол Улсад Гал түймэртэй тэмцэх байгууллага үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ойн баяр өнөөдөр тохиож байна.

Анх 1922 оны нэгдүгээр сарын 13-ны өдрийн Ардын Засгийн газрын 35 дугаар тогтоолоор Галын аюулаас хамгаалах байгууллагыг байгуулж байсан түүхтэй.

Түүнчлэн 1999 онд Галын аюулгүй байдлын хуулийн төслийг боловсруулан УИХ-аар батлуулснаар Гал түймэртэй тэмцэх байгууллагын үйл ажиллагааны эрх зүйн орчин бүрдэж, ой хээрийн болон объектын түймрээс урьдчилан сэргийлэх, унтраах, шалтгаан нөхцөлийг тогтоох, гал түймрийн хэрэг бүртгэх ажлыг хариуцан Хууль зүйн сайдын эрхлэх асуудлын хүрээнд Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Гал түймэртэй тэмцэх газар болгон зохион байгуулжээ.

Харин Монгол Улсын Засгийн газрын 2004 оны нэгдүгээр сарын 7-ны өдрийн анхдугаар хуралдаанаар тус газрыг Онцгой байдлын ерөнхий газрын бүтцэд нэгтгэсэн юм.

Сүүлийн жилүүдэд Засгийн газрын тогтоолоор Гал түймэр унтраах аврах анги,  эрэн хайх аврах салбар, бүлгийг шинээр байгуулж, Онцгой байдлын байгууллагын бие бүрэлдэхүүний тоог 40 орчим хувиар нэмэгдүүлжээ.

Үүний зэрэгцээ Монгол Улс, Австри, Беларусь, Солонгос, Хятад, Польш, Франц, Япон Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийн хүрээнд төсөл хөтөлбөрүүдийг амжилттай хэрэгжүүлсний үр дүнд Онцгой байдлын байгууллагын гал түймэртэй тэмцэх техник, тоног төхөөрөмжийн чадавх 50 хувиар нэмэгдсэн байна.

Эх сурвалж: Онцгой Байдлын Ерөнхий Газар

Гал түймэр

Эх сурвалж: ikon.mn, 2022.01.12

Өнгөрсөн хоногт нийслэлд тав, орон нутагт дөрвөн гал түймрийн дуудлагаар Онцгой байдлын алба хаагчид ажиллажээ.

Тухайлбал, нийслэлийн Баянгол дүүргийн 22 дугаар хорооны .. дугаар гудамжинд хураалттай цаасан хайрцаг шатаж байна гэсэн дуудлагаар Чингэлтэй дүүргийн Онцгой байдлын хэлтсийн Гал түймэр унтраах, аврах 10 дугаар ангийн алба хаагчид ажиллаж, тухайн хашаанд хураалттай 180 тонн цаас шатаж байсныг 10 цаг ажиллаж унтраасан байна.

Иймд гал түймрийн аюулаас урьдчилан сэргийлэхийг сануулж байна.

ЗӨВЛӨМЖ

Үнс нурмаа ил задгай асгахгүй байх,

Гэр орондоо зул, хүж асаахдаа галын аюулгүй байдлыг хангаж, хараа хяналтгүй орхихгүй байх,

Шингэрүүлсэн шатдаг хийгээр ажилладаг тулга, зуухыг ашиглахдаа аюулгүй ажиллагааны дүрэм журмыг баримтлан анхаарал болгоомжтой байх, (шаардлагатай тохиолдолд мэргэжлийн байгууллагаас зөвлөгөө авах)

Цахилгаан ашиглалтын дүрэм журмыг сайтар мөрдөж, эвдрэл гэмтэлтэй, зориулалтын бус цахилгаан хэрэгсэл ашиглахгүй байх,

Автомашины зогсоол, ил зогсоолд автомашинаа байрлуулахдаа галын аюулгүйн зай хэмжээг баримтлан хэт шахаж байрлуулахгүй байх,

Байр орон сууцны орчимд шуурхай албаны автомашин орох, гарах гарцыг бөглөж автомашинаа байрлуулахгүй байх,

Цахилгаан хэрэгслийг хүчдэлээс салгаж орхих,

Бага насны хүүхдийг харж асрах хүнгүйгээр гэрт нь цоожилж орхихгүй байхыг зөвлөж байна.

ТТТ: Галыг унтраасан, шахмал түлшний үйлдвэрлэл тасалдахгүй, 22 хоногийн нөөц байна

Эх сурвалж: ikon.mn, montsame.mn, 2022.01.06

Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүрэгт байрлах “Таван толгой түлш” ХХК-ийн баруун бүсийн үйлдвэрт гал гарч байна гэх дуудлага пүрэв гаригийн үүрийн 05.06 цагт НОБГ-т иржээ.

“Таван толгой түлш” ХХК-иас энэ талаар тодруулахад “Үүрийн 05.00 цагийн орчимд зүүн бүсийн үйлдвэрт гал гарсан талаар Онцгой байдлын албанд мэдээлсэн. Галыг бүрэн унтраасан. Хүний гэмтэж бэртсэн зүйл байхгүй. Одоогоор урьдчилсан байдлаар нэгдүгээр үйлдвэрийн хатаах шугам дээр гал гарсан гэж үзэж байна.

Баруун бүсийн үйлдвэрт нийт дөрвөн үйлдвэр байдаг. Нэгдүгээр үйлдвэрийн хатаах шугам дээр гал гарсан. Галын улмаас нэгдүгээр үйлдвэрийн гурван шугамын нэг нь үндсэндээ ажиллах боломжгүй болсон. Харин баруун бүсийн үлдсэн гурван үйлдвэр хэвийн ажиллаж байна.

Зүүн бүсийн үйлдвэр дээр аюулгүйн нөөцөд хоёр шугам байдаг. Нэгийг нь өнөөдрөөс ажиллагаанд оруулна. Тиймээс хоногт 3000-3250 тонн шахмал түлш үйлдвэрлэдэг үйлдвэрлэл хэвийн хүчин чадлаараа үргэлжилнэ гэж ойлгож болно. Мөн борлуулалт, түгээлтийн ажил хэвийн явагдаж байна” гэлээ.  

Харин Нийслэлийн Онцгой байдлын газраас нөхцөл байдлыг тодруулахад “Гал унтраах, аврах ангийн нийт таван багийн 50 гаруй алба хаагч түймрийн газар дээр ажиллаж, галыг унтраасан. Одоогоор галын шалтгааныг тогтоохоор ажиллаж байна” гэсэн юм.

Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүргийн 20 дугаар хороон дахь “Таван толгой” ХХК-ийн баруун түгээх төвийн хашаанд сайжруулсан шахмал түлшний үйлдвэрт өнөөдөр үүрийн 5.04 цагт гал гарчээ. 

Дуудлагын дагуу очиход үйлдвэрийн хатаалгын 60х12 метрийн хэмжээтэй барилгын 2, 3 дугаар шугам, 50х100 метрийн хэмжээтэй үйлдвэрийн 1 дүгээр цех, савалгааны цех галд өртжээ. Гал түймрийг 10.28 цагт бүрэн унтраажээ.

Гал түймэр унтраахад гал түймэр унтраах, аврах 18, 26, 30, 14, 29 дүгээр ангийн алба хаагчид оролцсон байна.

Үйлдвэрийн үндсэн тоног төхөөрөмжүүдэд гал түймрийг тархаан дэлгэрүүлээгүй бөгөөд үйлдвэрийн 10 шугамаас 3 шугам гал түймэрт өртсөн, 7 шугам хэвийн ажиллаж байна.

Гал түймрийн шалтгаан нөхцөлийг тогтоохоор Нийслэлийн Цагдаагийн газар, СХД-ийн Цагдаагийн газар, МШУТ-ийн гал түймрийн шинжээчдийн бүрэлдэхүүн ажиллаж байна гэж ОБЕГ-аас мэдээллээ.

"Баруун бүсийн шахмал түлшний үйлдвэрт гарсан галыг бүрэн унтраахаар ажиллаж байна"

Эх сурвалж: ikon.mn, 2022.01.06

Сайжруулсан шахмал түлшний үйлдвэрт урд шөнө гал гарчээ.

Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүргийн 32 дугаар хороо “Таван толгой түлш” ХХК-ийн хашаанд сайжруулсан шахмал түлшний үйлдвэрийн 100х50 метр, 60х30 метр, 60х30 метр нийт гурван ширхэг барилга шатаж байна гэсэн дуудлага нэгдүгээр сарын 6-ны 05:06 цагт НОБГ-т иржээ.

Дуудлагын дагуу гал түймэр унтраах, аврах 18, 26, 30, 14, 29 дүгээр ангийн алба хаагчид ажиллаж, тархалтыг зогсоон бүрэн унтраахаар ажиллаж байгааг онцгой байдлын байгууллагаас мэдээллээ.

57 иргэнийг утаажилтын бүсээс гаргаж, 160 сая төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалав

Эх сурвалж: toim.mn, 2022.01.03

Нийслэлийн хэмжээнд 2021 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдрөөс 2022 оны 01 дүгээр сарын 02-ны өдрийг хүртэлх хугацаанд ахуйн гал түймрийн 42, аврах ажиллагааны 1 удаагийн буюу нийт 43 удаагийн дуудлага бүртгэгдсэн байна.

Дуудлагын дагуу нийслэлийн хүрээний анги, байгууллагуудын алба хаагчид ажиллаж, гал түймрийн утаажилтын бүсээс 57 иргэнийг гаргаж, 160 сая төгрөгийн өмч хөрөнгийг хамгааллаа.

Дуудлагын тоог өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулбал 7,1 хувиар буурсан дүнтэй байна гэж нийслэлийн Онцгой байдлын газраас мэдээллээ.

Улсын их дэлгүүрт гарсан гал нийслэл хотод галын гидрант хэрэгтэйг анхаарууллаа

Эх сурвалж:

www.isee.mn, eagle news

М.Тэргэл

2020.06.08

Улсын Их дэлгүүрт өчигдөр гарсан галыг унтраахад ОБЕГ-ын найман ангийн 96 албан хаагч газар дээр нь очиж ажиллажээ. Таван цаг орчим ажиллаж унтраасан түймрээс авто механик шат ашиглан зургаан давхраас таван иргэнийг аварсан байна. Албаны өгсөн мэдээллээр УИД-ын 6-р давхар бүрэн шатсан учраас таван давхар руу ус нэвчсэн. Дөрвөн давхраас доош гал ороогүй. Долоон давхар утаанд автсан байна. Одоогоор хохирлын хэмжээг тогтоох боломжгүй ч номын дэлгүүр, бэлэг дурсгал цахилгаан барааны тасагт байсан эд зүйлс шатаж их хэмжээний хохирол учирсан байна. Азаар гэмтэж бэртсэн хүн байхгүй, аврагчид түргэн шуурхай ажилласан ч энэ үйл явдал нийслэл хотод маань тулгамдаад буй хэд,  хэдэн асуудлыг харууллаа.

ДЭЭД ТАЛ НЬ 9 ДАВХРААС ХҮН АВРАХ БОЛОМЖТОЙ АВТО МЕХАНИК ШАТ НИЙСЛЭЛД ГУРАВ БИЙ

Өндөр барилгад гарсан галыг унтраахад хамгийн түрүүнд шаардагдах зүйл бол нэгдүгээрт авто механик шат. Манай улсын хувьд авто механик шат нийслэлийн хэмжээнд гурван ширхэг байдаг бөгөөд 9 давхар хүртэлх давхарт хүрч ажиллах боломжтой. 12 давхар хүртэлх давхарт гарсан галд хүрэх боломжтой аж. Үүнээс өндөр барилгууд анх гарах Монгол Улсын хэмжээнд 50 метр хүртэлх урттай нэг шат Эрдэнэтэд байдаг аж. Улсын хэмжээнд гал унтраах зориулалттай нисдэг тэрэг байхгүй учраас өндөр барилгуудын стандарт, гал унтраах усан хангамжаа шийдсэн байх ёстой гэх шаардлагыг тавьдаг. Галын дохиолол, гал унтраагч, насос, усан хангамж гэх зэрэг иж бүрэн тоноглож, өөрийгөө аврах нөхцөлтэйгөөр баригддаг байна.

ИХ ДЭЛГҮҮР ДЭЭР ҮЕИЙН БАРИЛГА УЧРААС ОЙР ОРЧИМД НЬ ГАЛЫН ГИДРАНТ БАЙХГҮЙ

Өчигдөр гал унтраах ажиллагааны үед аврагчид галын гидрант буюу гал унтраах усан хангамжийг хайж хэд, хэдэн усны шугамыг онгойлгож байсныг телевизээр шууд дамжуулсан. Уг нь бол галын гидрант нь хот төлөвлөлтийн нэг хэсэг байж, байршлын мэдээлэл ажилладаг эсэх мэдээлэл нь тодорхой байх ёстой. Гал унтраах автомашины усны нөөц дуусахад гидрантыг ашиглан цаг алдалгүй галыг унтраах ёстой боловч өчигдрийн жишээнээс харахад аврагчид маань хайгаад ч олсонгүй. Нийслэлийн хэмжээнд 178 галын гидрант байдгаас 104 нь ажиллаж байна. Харин 104 нь ажиллах боломжгүй гэв. УИХ дэлгүүр хуучны барилга учраас галын гидрант байгаагүй. Сүүлийн үед ашиглагдаж байгаа гал унтраах автомашинууд ус хангамж сайтай болсон. Тиймээс өчигдөр усны хангамж сайн байсан гэх мэдээллийг албаныхан өгсөн юм.

ГАЛЫН ГИДРАНТ ГЭЖ ЮУ ВЭ?

Барилга байгууламж бүрт Галын гидрант, Галын шланг гэж олон янзаар нэрлэгддэг гал унтраах системийг төлөвлөдөг. Галын гидрант нь хамгаалалтын хайрцаг, хаалт, шланг, хошуу зэргээс тогтдог. Улс орны стандартаас хамаараад эдгээр Галын шланг өөр өөр байдаг. Галын шлангны системийн хамгийн чухал хэсэг бол хаалт/хавхлаг/ юм. Уг хаалтад холбогдох шлангны холболтын стандарт нь улс орноос хамаараад өөр өөр төрөлтэй байдаг. Гэвч Монгол улсын хэмжээнд барилга байгууламжид төлөвлөж байгаа Галын гидрантын системийн хаалт нь нэг тогтсон стандартгүй учраас гал түймэр гарах үед шлангний хошуу зөрөх зэрэг асуудал тулгардаг аж. 

Улсын их дэлгүүр

Улсын их дэлгүүрийн Бэлэг дурсгалын тасагт гал гарсан тухай дуудлага 16:48 цагт Онцгой байдлын албанд иржээ. (www.ikon.mn)

Улсын Их дэлгүүрийн зургаан давхарт гал гарсан тухайн галын  дуудлага мэдээлэл Нийслэлийн Онцгой байдлын газарт 16.48 цагт ирсэн бөгөөд дуудлагын дагуу  гал унтраах, аврах ангийн гурван тасаг ажиллаж байна. Албаны эх сурвалжийн мэдээллээр "Улсын их дэлгүүрийн зургаан давхарт байрлах бэлэг дурсгалын тасгаас гал гарсан бөгөөд галын шалтгаан нөхцөлийг урьдчилан хэлэх боломжгүй” гэлээ. (www.news.mn)

Их дэлгүүрт гарсан галын талаар газар дээр нь ажилласан НОБГ-ын ажилтан Ц.Нямбаяр мэдээлэл өглөө: Чингэлтэй дүүргийн 10-р ангийн нэгдүгээр тасагт анх утаа тархсан гэсэн дуудлага ирсэн. Дуудлагын дагуу ирсэн албан хаагчид нэмэлт шаардлагатай хэмээн мэдэгдэж,  НОБГ-ын найман ангийн 100 орчим албан хаагч ажиллаж байна. Объектыг хамгаалалтад авсан. Улсын их дэлгүүрийн голын хэсэг нь хөндий буюу гонх хэсэгтэй, хоёр талаараа хэсгүүдтэй. Гал зургаан давхраас гарч, тус давхар гал гарсан, дөрөв, тавдугаар давхар галд өртсөн, шатлага их хэмжээгээ явагдсан учраас барилгын дотор хэсэг битүү утаа үүссэн байна. Гал гарахад хамгийн их нөлөөлсөн шалтгаан нь барилгын өөрийнх нь хийц, голын хөндий буюу гонхоос дээврийн хэсэгт гал маш хурдан тархсан байна. Дэлбэрэлт нь Улсын их дэлгүүрийн баруун урд хэсэгт болсон.

УЛСЫН ИХ ДЭЛГҮҮРИЙН ТҮҮХ

Улсын их дэлгүүр анх 1921 онд Зөвлөлт Холбоот Улсын мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар суурь нь тавигдан “Төв дэлгүүр” нэртэйгээр байгуулагджээ. Дарга, сургагч, ахлах нягтлан бодогч, дансны сургагч, тооцооны нягтлан бодогч, дансны дагалдан, барааны сурган боловсруулах мэргэжилтэн зэрэг 10 орчим ажилтантайгаар нээгджээ. 1933 онд одоогийн Г.Занабазарын нэрэмжит дүрслэх урлагийн музейн байранд орсон бөгөөд тус барилгыг анх Оросын худалдаачин Гудвинцал 1905 онд дэлгүүрийн зориулалтаар бариулсан байна. Эргэн тойрон нь тухайн үеийн Хүрээний төв байсан учраас түм түжигнэж, бум бужигнасан олон хөлийн газар байжээ. Чухам үүнийг олж харсан Гудвинцал европ загварын хоёр давхар, олон цонхтой байшинг бариулахад хавийн хүмүүс гайхан шагшиж, цонхонд нь дүрсээ харж өөрөө өөртэйгөө мэндэлж, том хаалгаар нь худалдаачид ачаа бараатай тэмээгээ тэр чигээр нь оруулчихдаг байжээ. Жинхэнэ худалдаа наймаа буцалдаг газар байсан учраас Монгол улсын “Төв дэлгүүр” улам өргөжин хөгжихөд нөлөөлсөн гэж үздэг.

1961 онд одоогийн энэ байранд шилжин ирж “Улсын их дэлгүүр” хэмээн нэрлэгдэх болжээ. 1961 оны зургадугаар сарын 28-ны өдөр "УЛСЫН ИХ ДЭЛГҮҮР"-ын барилгыг ашиглалтад оруулж байжээ. 1999 онд Засгийн газрын шийдвэрээр Улсын их дэлгүүрийг хувьчлахад хувьцааны ихэнхийг Номин холдинг компани худалдан авч, улмаар эдүгээ бүрэн хувьчилж авсан байна. Ийнхүү хувьчлагдсанаар тус дэлгүүрт менежментийн шинэчлэл хийгдэж улам бүр өнгө засан өргөжиж байгаа бөгөөд эдүгээ 600 гаруй ажилтан албан хаагчид энэ их дэлгүүрийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг явуулж байна. 

Улсын их дэлгүүр 1921 онд байгуулагдсан бөгөөд 1961 онд одоогийн их дэлгүүрийн энэ барилга ашиглалтад орж, их дэлгүүрийг оруулсан түүхтэй. Энэхүү барилга нь их дэлгүүрийн 3 дахь барилга бөгөөд түүхэн барилгад бүртгэлтэй байдаг. Мөн их дэлгүүрийн дээр бгаа оныг 1924 он гэж тэмдэглээд бгаа нь буруу огноо юм.

УЛСЫН ИХ ДЭЛГYYРИЙН ТҮҮХ

Бичсэн орчуулсан: Архитектор Н.Золжаргал

УЛСЫН ИХ ДЭЛГYYР-ын анхны үндэс суурь 1924 онд Зөвлөлт Холбоот Улсын худалдааны мэргэжилтнүүдийн тусламжтайгаар хүүхдийн, баримтат кино театрын байранд "Төв дэлгүүр" нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа эхлүүлснээр тавигджээ. Тухайн үедээ олон түмэнд "Өндөр хоршоо" хэмээн нэрлэгддэг байсан бөгөөд 1933 оноос Монгол-Зөвлөлтийн хувь нийлүүлсэн банкны барилгад шилжин байрлах болсоноор "Их дэлгүүр" хэмээн нэрлэгдэх болсон байна.

1959 онд буюу Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн баярын өмнө Засгийн газрын шийдвэрээр БНХАУ-аас Монгол Улсын нутаг дээгүүр дайран өнгөрөх төмөр замын 3 жилийн төлбөрт зориулан улсын хэмжээний худалдааны нэгдсэн төв барьж байгуулахаар төлөвлөж, 1961 оны 6 дугаар сарын 28-ний өдөр ашиглалтад оруулсанаар "УЛСЫН ИХ ДЭЛГҮҮР" хэмээн нэрлэгдэж, өнөөг хүртэл үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулж ирсэн.

УЛСЫН ИХ ДЭЛГYYР-барилгын архитектор нь Хятадын архитектор Гүн ДэШүн-ий зураг төсөл бөгөөд Бээжин хотын Бээжингийн их дэлгүүр (北京市百货大楼)-тэй хэмжээ болон дизайн нь маш төстэй юм. Архитектор Гүн ДэШүн нь өөрийнхөө номонд бичихдээ: "Монгол Улсын хүсэлтээр барьсан их дэлгүүр нь 22,000 метр квадрат талбай бүхий барилга бөгөөд үндсэн чиг үүрэг нь худалдааны төв, агуулах, дээд хэсэгт байрлах жижиг театр юм. Бээжингийн их дэлгүүрийн зураг төсөлийн дагуу гаргах хүсэлт Монголын талаас тавигдаж байгаа тул барилгын үндсэн фасад найрлага, харьцаа, хавтгай дээвэр зэрэгийг Бээжингийн их дэлгүүртэй маш төстэй хийсэн боловч нэмэлт чимэглэлгүйгээр нарийн боловсруулалт хийсэн, шугамууд нь энгийн, шулуун, давхарт нь том талбайтай Шилэн цонхтой. Тухайн үед Бээжингийн Барилгын яамны барилга байгууламжийн чимэглэсэнийн хэв маягийг ашиглан төмөр бетоныг ашиглан хавтгай дээвэртэй барилгийн зураг төслийг боловсруулжээ." гэж бичжээ.

1924-1933: Ашиглалтанд орсон төв дэлгүүр нь дарга, сургагч, ахлах нягтлан бодогч, дансны сургагч, тооцооны нягтлан бодогч, дансны дагалдан, барааны сурган боловсруулах мэргэжилтэн зэрэг 20 иод орон тоотой ажиллаж эхэлсэн.

1959: Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн баярын өмнө Монгол улсын засгийн газрын шийдвэрээр улсын хэмжээний нэгдсэн төв барьж байгуулахаар төлөвлөж, 150 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтаар 1961 оны 6 сарын 28- ний өдөр ашиглалтанд оруулснаар Хятад барилгачид барьж “УЛСЫН ИХ ДЭЛГҮҮР” хэмээн нэрлэж, өнөөг хүртэл олон түмний талархлыг хүлээсэн үйл ажиллагаагаа эрхлэн явуулж ирсэн.

1971: Монголд анх удаа УИД нь өөртөө үйлчлэх системийг нэвтрүүлж хэрэгжүүлсэн.

1981: Германаас шинэ тоног төхөөрөмж, тавилга ирж шинэчлэгдэн тохижсон.

2000: МУ-ын Засгийн Газраас 1996 онд УИД-ийг хувьчлах шийдвэр гаргасны дагуу УИД нь 2 удаа хувьчилагдсан. Эхний удаагийн хувьчилал явагдсан ч хувьчлал будилаантай гэсэн ажилчдын эсэргүүцэлтэй тулгарсанаас хүчингүй болгож 2000 онд дахин хувьчлалд оруулсан юм. Хувьчлагдах үед УИД –ийн дийлэнх хэсгийг тохиролцоорны лангуунууд эзлэж байлаа. Энэхүү хувьчлалаар Номин Холдинг ХХК 50 гаруй хувийг дуудлага худалдаагаар төрөөс авсан. Монголын хамгийн том номын дэлгүүрийг 2009 онд 6 давхарт нээсэн билээ.

Эх сурвалж: 

1. http://www.touristinfocenter.mn

2. “Архитектор Гүн ДэШүн“ ”建筑师龚德顺“ номноос