Эх сурвалж: Н.Батбаяр, www.montsame.mn, 2021.08.04
in place, Songinokhaikhan, urban space /
Эх сурвалж: Н.Батбаяр, www.montsame.mn, 2021.08.04
in event, land, property, Sukhbaatar, urban space /
Эх сурвалж: Т.Саран, www.ikon.mn, 2021.08.04
Сүхбаатар дүүргийн нэгдүгээр хороо буюу Төв шуудангийн уулзварын өмнө байрлах С61 дүгээр байрыг нурааж, дахин төлөвлөх ажлыг эхлүүлэхээр бэлтгэж байгаа аж.
Энэ талаар Нийслэлийн Хот байгуулалт, хөгжлийн газрын хот дахин хөгжүүлэх хэлтсээс тодруулахад "Тухайн байр ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон талаарх нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газрын дүгнэлт 2016 онд гарсан.
Оршин суугчдын санал хураалтаар 80% нь дэмжсэн тул 2020 оны гуравдугаар сард нийслэлийн Засаг даргын А430 захирамж гарч, дахин төлөвлөн барилгажуулахаар болоод байгаа. Энэ ажлын сонгон шалгаруулалтад Улаанбаатар пропертиз ХХК шалгарсан. Хот байгуулалт, хөгжлийн газарт барилгажилтын төсөл хийгддэг. Үүний дагуу үйлчилгээний төв бүхий орон сууц баригдана" гэлээ.
Эх сурвалж: www.newspress.mn, 2021.08.04
Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн 1 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэр "Төв шуудан"-ийн урд байрлах С61 барилгыг буулгаж эхэлжээ.
Тус барилгыг улсын байцаагчийн ашиглалтын шаардлага хангахгүй гэдэг дүгнэлтээр 2014 онд буулгах шийдвэр гарсан байна.
in barrier free /
in barrier free, Bayangol, infrastructure, land, news, urban space /
Эх сурвалж: www.urug.mn, 2021.08.03
Нийслэлийн Засаг даргын захирамжийн дагуу нийтийн эзэмшлийн зам талбайг хааж барьсан “Ачтан” эмнэлгийн хашааг албадан нураалаа. Учир нь 2020 оноос эхлэн нийтийн эзэмшлийн талбайг чөлөөлөх шаардлага тавьсан хэдий ч “Эмнэлгийн стандарт ийм байх ёстой учраас буулгах боломжгүй” гэх тайлбарыг өгсөн байна.
Энэ талаар Нийслэлийн газар зохион байгуулалтын албаны газар чөлөөлөх хэлтсийн дарга Н.Мөнхбаяр “Баянгол дүүргийн зургадугаар хороо, “Ачтан” эмнэлгийн урд талын асфальтан замаас 57-р байр хүртэлх авто замын шинэчлэлт, засварын ажил хийж байгаа. Энэ нь 2020 оноос хойш он дамжин хийгдэж байгаа ажил юм. Уг замын дагууд “Ачтан” эмнэлэг болон “Selena travel” гэх хоёр хуулийн этгээдийн газар өртсөн. Бид энэ аж ахуй нэгжүүдтэй хуулийн дагуу эзэмшиж байгаа газар дээр нь хөрөнгийн үнэлгээ хийлгэсэн байдаг. Тухайн аж, ахуй нэгжүүд өөрсдөө үүнийг хүлээн зөвшөөрдөггүй, янз бүрийн шалтгаан хэлдэг. Тухайлбал “Ачтан” эмнэлэг гэхэд “Бидний эмнэлгийн стандарт, норм, дүрэм байдаг. Хоёр, гурван орц, гарцтай байх ёстой. Эмнэлгийн хог хаягдал гаргадаг хэсэг заавал тусдаа байх ёстой. Тийм учраас буулгах боломжгүй” гэж хэлээд хэлэлцээрт хүрдэггүй. Энэ газар бол энэ компанид өмчлүүлээд өгчихсөн газар биш. Төрийн өмчийн газрыг тодорхой хугацаа, зориулалттайгаар эзэмшиж байгаа. Тиймээс нийтийн эрх ашгийн үүднээс зам хаасан хэсгийг албадан буулгаж байна” гэлээ.
in archaeology, history, Khan-Uul, news /
Эх сурвалж: Б.Оюундэлгэр, www.montsame.mn, 2021.08.03
ШУА-ийн Археологийн хүрээлэн, нийслэлийн Соёл урлагийн газар хамтран “Туулын хар түнэ” төслийн хүрээнд энэ оны долоодугаар сарын 10-нд эхэлсэн малтлага, судалгааны ажлынхаа урьдчилсан үр дүнг танилцуулжээ.
Улаанбаатар хотын нутаг дэвсгэрт орших Түргэний голын киданы үеийн балгас буюу судлаачдын үзэж буйгаар “Ван хааны Туулын Хар Түнийн орд” нь дундад зууны үеийн археологийн дурсгал юм. Уг дурсгалыг малтан судалснаар архитектурын онцлог, он цаг, хамрах хүрээг тогтоон, хамгаалах арга зүйг боловсруулж, соёлын өв, аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгох олон талт ажлыг хэрэгжүүлэхэд чиглэгдэх аж.
Тус малтлага, судалгаагаар дурсгалын агаарын зургийг авч, нарийвчилсан хэмжилт, тодорхойлолт хийжээ. Хотын туурийн хэрэм, түүний дотор орших төв барилга, жижиг барилга байгууламжийн бүтэц, рельефийг харуулсан дэвсгэр зураг хийж байна.
Мөн хотын хэрэмний хэсэгт бүтэц, он цагийг тодорхойлохоор 2 х 26 м сувгийн малтлага хийн, 4 м өргөн, 70 см өндөр шавар үелэн дагтаршуулсан шороон хэрэм, түүний гадна талаар 4 м өргөн, 60 см гүн сувагтайг тогтоосон байна. Сувгийг ус нэвчихээс сэргийлэн улаан өнгийн шавраар нямбайлан доторлосон нь хэрмийн гадуур ус зайлуулах суваг зориуд хийсэн инженерийн байгууламж болохыг илтгэж байгаа аж. Хэрмийн дотор талд мал, амьтны ясны хаягдал бүхий нүх илэрсэн нь лабораторийн нарийвчилсан шинжилгээ хийх, хэрмийн он цагийг баттай тогтоох чухал хэрэглэгдэхүүн болжээ.
Хэрмийн дотор орших төв ордны дээд хэсгийг цэвэрлэж, дэвсгэр зургийг үйлдэн, суурийн хэсэгт зүсэлт явуулж бүтэц зохион байгуулалтыг тодорхойлов. Ордны туурь нь шороон хэрэмний ерөнхий тэг, чиглэлтэй давхцахгүй байгаа нь өөр цаг үед холбогдохыг илэрхийлж байна. Ордныг байгуулсан шороон суурь нь 34 х 18.5 м хэмжээтэй, тэгш өнцөгт хэлбэртэй, цайвар өнгийн шавар дагтаршуулан дэлдэж 2.5 м өндөр шороон давцан үүсгэн, шатаасан тоосгоор нямбайлан шалласныг тодорхойллоо. Шалны тоосгон өрлөгөөс харахад уг барилга нь үүдний угтах хэсэг, хэд хэдэн томоохон тасалгаанаас бүрдэнэ.
Барилгын материал болох дээврийн ваар, нүүр ваар, тоосго, барилгын гоёл чимэглэл багагүй илэрсэн нь нарийн мэргэжлийн урчуудын оролцоотой, инженерийн хэмжилт тооцоо, төлөвлөлтийн дагуу баригдсан архитекторын уран тансаг шийдэлтэй, гоёмсог хийцтэй ордон байсныг илэрхийлнэ. Малтлагын явцад ордны шалыг тоосгоор шахаж хийснээс гадна хээ чимэглэл бүхий шигтгэмэл (мозаика) шалны арга зүйгээр үйлдсэн болохыг анх удаа илрүүлсэн нь эрдэм шинжилгээний хувьд ховор тохиолдох баримт хэрэглэгдэхүүн гэдгийг судалгааны багийн дүгнэлтэд онцолжээ. Ордны суурийн зүсэлтийн малтлагаар он цаг тогтоох модон байгууламжны үлдэгдэл илэрч олдоод байгаа аж.
Түүнчлэн, малтлага судалгаанд үндэслэн ордныг тухайн үеийн байдлаар нь сэргээн зурж эхлээд байна.
Ордны туурийн орчимд барилгын материалын үлдэгдэл ихээр илэрч байгаа. Тэдгээрийн дотор мянгаас дээш хэмд хэт шатаасан тоосго, дээврийн ваар зэрэг үйлдвэрлэлийн хаягдал цөөнгүй олдсон нь ордноос холгүй, Туул голын савд орон нутгийн түүхий эд ашиглан барилгын материалын үйлдвэрлэл явуулж байсныг гэрчилж байгаа аж.
Нийслэлийн Засаг даргын дэргэдэх ажлын хэсэг уг дурсгалын хамгаалалтын бүсийг тогтоосон бөгөөд дурсгалын хадгалалт хамгаалалт, ил үзмэр, мэдээллийн төв, үйлчилгээний хэсгийг харуулсан төлөвлөлт бүхий аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгох урьдчилсан эскиз зураг гаргаж байгаа юм.
Археологийн малтлага судалгааг цаашид тогтмол явуулж, түүхэн дурсгалт газрыг хадгалан хамгаалж, соёлын өв, аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгон, олон нийтэд зөв зохистой сурталчлан таниулах шаардлагатай байгааг ч бичжээ.
Түүнчлэн, судалгааны талаар тоймлохдоо, "1966 онд Х.Пэрлээ нарын судлаачид анх илрүүлж, 1979 онд гүймэг шинжилж олдвор хэрэглэгдэхүүнд тулгуурлан “Түргэний голын кидан балгас” хэмээсэн. Харин 2005-2006 онд МУИС-ын НШУС-ын Археологи-антропологийн тэнхим, Чингис хаан дээд сургууль хамтран археологич Д.Навааны удирдлагаар төв барилгын хэсэгт бага хэмжээний малтлага судалгаа явуулж, илэрсэн олдвор хэрэглэгдэхүүн, дурсгалын байршилд тулгуурлан Хэрэйдийн Ван Тоорилын Туулын Хар Түнийн ордны туурь хэмээн үзсэн байдаг.
Уг дурсгалын бүтэц, он цаг, соёлын хамаарлыг тогтоох нарийвчилсан археологийн малтлага судалгааны ажил өнөөдрийг хүртэл хийгдээгүй байгаа" гэжээ.
Эх сурвалж: Солонго, www.barilga.mn, 2021.08.02
"Хөшигийн хөндийн хот төлөвлөлтийг хийх гол шалтгаан нь олон улсын нисэх онгоцны буудал баригдсантай холбоотой. Шинэ Зуунмод хот, Майдар хотын ерөнхий төлөвлөгөө зэрэг гурван газар нь хоорондоо 10-15 километрийн зайтай. Иймээс эдгээр ерөнхий төлөвлөгөөг нэгтгэх саналыг БХБЯ-наас гаргаж, Хөшигийн хөндий орчимд нэгдсэн төлөвлөлтийг боловсруулсан.
Өөрөөр хэлбэл Хөшигийн хөндий орчмын 50 мянга орчим га талбайд хийх хот төлөвлөлтийг боловсруулж байна. Үүний 19 мянга орчим га талбайг улсын тусгай хэрэгцээнд авах шаардлагатай" гэдгийг Барилгын хөгжлийн төвийн тэргүүн дэд захирал О.Одбаяр хэллээ.
Тэрбээр үргэлжлүүлэн “Хөшигийн хөндийн хот төлөвлөлтийн тухайд,
Шинэ Зуунмод хотыг дайраад “Богд хаан” төмөр зам, RH3 буюу Ази Европыг холбосон хурдны зам тавигдана. Дээрээс нь нисэх онгоцны буудал баригдаж байгаа учраас тээвэр логистикийн том төв болох юм байна гэж үзсэн. Өөрөөр хэлбэл 2,000 орчим га газар нь тээвэр логистикийн төв болно.
Ажлын байрны хангамжийг уялдуулахын тулд үйлдвэр технологийн парк барихаар төлөвлөж байгаа. Худалдаа үйлчилгээний томоохон төвүүд байна.
Хөшигийн хөндийд 150 мянга орчим хүн амтай дагуул хот болох төлөвлөлт гарсан.
Шинэ нисэх буудлыг түшиглэсэн аялал жуулчлал, эдийн засгийн төв болно. /Олон улсын зэрэглэлд нийцсэн эдийн засгийн тусгай бүс байна./
Сэргэлэн сумыг хоёр дагуул хотын эдийн засгаар дэмжих хүнс хөдөө аж ахуйн чиглэлд хөгжсөн хот байлгахаар төлөвлөсөн.
Ирэх аравдугаар сард багтан ерөнхий төлөвлөгөөг боловсруулж, Засгийн газрын хуралдаанаар оруулж батлуулах төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна” гэв.
Улсын тусгай хэрэгцээнд авахаар төлөвлөж буй 19 мянган га газарт газар чөлөөлөх ажлыг зохион байгуулахаар Барилга хот байгуулалтын сайдын 2021 оны 160 дугаар тоот тушаалаар ажлын хэсэг байгуулагджээ.
Энэ тухай Газар зохион байгуулалт, геодози, зураг зүйн газрын орлогч дарга М.Буяндэлгэр "Газар чөлөөлөх ажлын хэсэг ажиллаад эхний үр дүнгээ танилцуулсан байна. Тодруулбал уг бүсэд 3,173 иргэн, ААН байгууллага газрын эзэмшигч, ашиглагч, өмчлөгч бий. Эдгээр иргэн, ААН байгууллагын газартай холбоотой асуудлыг Засгийн газрын 2017 оны 318 дугаар тогтоолоор батлагдсан Газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах журмын дагуу газар чөлөөлөх ажлыг зохион байгуулж ажиллана. Үүнтэй холбоотойгоор газрыг нөхөн олголтоор солих, хууль бус газар олголтуудыг цуцлах арга хэмжээ зохион байгуулагдана.
Судалгаагаар эхний ээлжид 76 иргэн, ААН байгууллагын газар ашиглах эрхийг цуцлах бэлтгэл ажил хангагдаж байгаа.
Төв аймгийн Сэргэлэн, Алтанбулаг сумдын нутаг дэвсгэрт газар эзэмшиж, ашиглаж, өмчилж буй иргэн, ААН байгууллагын сонсох ажиллагааг Захиргааны ерөнхий хуулийн 26, 27 дугаар зүйл заасны дагуу долдугаар сарын 29-нөөс буюу өнөөдрөөс наймдугаар сарын 15-ны хугацаанд Төв аймгийн Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын газарт зохион байгуулахаар болсон байна.
in anthropology, Chingeltei, news, place, street, urban space /
Эх сурвалж: www.ikon.mn, НЗДТГ-ын хэвлэл мэдээлэлтэй харилцах хэлтэс, 2021.08.02
Нийслэлд цагийн хязгаартай, автомашингүй гудамж бий болгох ажлын хүрээнд эртэч монголчуудад зориулсан “Өглөөний Улаанбаатар” гудамж байгуулагдаж, өнөөдрөөс иргэдэд үйлчилж эхэллээ. Тус гудамжийг иргэдийн идэвхтэй амьдралыг бий болгох, ажил хэрэгч хүмүүсийн өглөө цуглах газрын нэг болгох зорилготойгоор “Эртэч Монгол” хөтөлбөрөөс улбаалан НЗДТГ-аас байгуулж байгаа юм.
Тодруулбал, Нийслэлийн Засаг даргын 2021 оны зургадугаар сарын 24-ний А/501 дүгээр захирамжийн дагуу цагийн хязгаартай, автомашингүй гудамжийг “Жуулчны гудамж”-нд эхлүүлж, тохижилтын ажлыг хийлээ. “Өглөөний Улаанбаатар” гудамжинд ном, цэцгийн худалдаа, ресторан, кофе шоп зэрэг 12 аж ахуйн нэгж өдөр бүр үйл ажиллагаагаа явуулж, өөрсдийн гэсэн онцлогтой зэсээр иргэдэд үйлчилнэ. Долоо хоногийн гурван өдөр 06:00-09:00 цагийн хооронд олон нийтэд зориулсан үзэсгэлэн, худалдаа, сургалт, бизнес уулзалтууд зэрэг хөтөлбөрт арга хэмжээг зохион байгуулахаар төлөвлөлөө.
Даваа гарагт бясалгал, иог, өглөөний дасгал, бизнес уулзалтууд,
Лхагва гарагт эрүүл хооллолтын сургалтууд, эрүүл мэндийн үзлэг,
Баасан гарагт кофе, канваны сургалт, фото болон уран зургийн үзэсгэлэн зохион байгуулах юм.
Түүнчлэн залууст зориулж өндөр хурдны интернэтийн үйлчилгээг цагийн хязгаартайгаар үнэгүй хүргэх юм.
“Өглөөний Улаанбаатар” нь нийслэлийн жишиг өглөөний гудамж болж байгаа бөгөөд цаашид дүүрэг бүрд, олон байршилд нээгдэх боломжтой.
in Bayanzurkh, infrastructure, news /
Эх сурвалж: Б.Оюундэлгэр, www.montsame.mn, 2021.08.02
Аравдугаар хорооллоос “Сүлжмэл”-ийн үйлдвэр хүртэлх буюу 8А магистраль шугамыг өргөтгөн, бүрэн шинэчилж, халаалтын улирлаас өмнө ашиглалтад оруулна.
Хотын дарга холбогдох албаныхны газар дээр нь ажиллаж, магистраль шугамын шинэчлэлийг хугацаанд нь чанартай гүйцэтгэхийг үүрэг болгов. Тус 8А магистраль шугамыг анх 1997 онд Дани Улсын буцалтгүй тусламжаар угсарч байсан бөгөөд 24 жил болж, ашиглалтын хугацаа нь дуусжээ. Өнгөрсөн өвөл гэхэд 3-4 удаа осол гарч, шуурхай арга хэмжээ авч, засаж байв.
“Улаанбаатар дулааны сүлжээ” ТӨХК-ийн ерөнхий инженер Ш.Мөнхжаргал “Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банкны санхүүжилтээр 3.3 км буюу 8А магистраль шугамыг иж бүрэн шинэчлэн сольж байна. Ажлын явц 50 гаруй хувьтай байгаа. Есдүгээр сарын 15 гэхэд халуун ус өгч, 10 дугаар сарын 15-н гэхэд тохижилтыг бүрэн дуусгахаар төлөвлөсөн. Хүндрэл гэвэл нийт 600 тонн гаруй турба Эрээнд саатсан. Эдгээрийг авчрахад 40 гаруй вагон шаардлагатай. Наймдугаар сарын 1 гэхэд турба угсарч эхлэх ёстой байсан ч 7-10 хоногоор саатах нөхцөл үүссэн”ийг хэлэв.
Яам, холбогдох байгууллагаас дэмжлэг хүсэж, албан бичиг илгээгээд байгаа. Шугам, сүлжээг шинэчлэх ажил долдугаар сарын 5-нд эхэлж, наадмын амралтын өдрүүдээр амралгүй ажиллажээ.
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Д.Сумъяабазар “Нийслэлийн дулааны шугам сүлжээ, хангамжийн асуудлыг УИХ, Засгийн газрын түвшинд оруулж, шуурхай шийдэхгүй бол Улаанбаатар хот орон сууцны хорооллоо тэлэх, гэр хорооллыг орон сууцжуулахад хүндрэл үүснэ. Өнгөрсөн өвөл дулаан хангамжийн гол шугамууд задарч, зарим орон сууц хөлдөх хэмжээнд хүрсэн. Иймд “Сүлжмэл”-ийн үйлдвэрээс 10 дугаар хороолол хүртэлх шугам сүлжээг шинэчилж байна. Хотын дулаан хангамжийн 91 км шугам, сүлжээг зайлшгүй солих шаардлагатай. Үүнд 350 тэрбум төгрөг хэрэгтэй. Дулааны эх үүсвэрт томоохон өөрчлөлт, шинэчлэлт хийхгүйгээр орон сууцны бодлого явахгүй. Үүнийг шийдэхийн тулд Засгийн газрын 146 дугаар тогтоол гарч, УИХ-д Улаанбаатар хотын хөгжлийг дэмжих түр хороо байгуулагдсан” хэмээсэн юм.